«Η απρόσωπη εξάρτηση γίνεται πιο καταπιεστική γιατί, ενώ περιορίζεται η φυσική βία, τη θέση της παίρνει η εσωτερίκευση της βίας δια μέσου της πειθαρχίας και του αυτοελέγχου. Γι’ αυτό υποστηρίζεται ότι το κράτος δεν είναι μόνο το μονοπώλιο της βίας, αλλά και η πηγή της»
-Krohn-Hansen 1994:378 

Τα σύγχρονα έθνη-κράτη μονοπωλούν τη βία. Ο νόμος τους και η απόδοση δικαίου ανήκουν σε αυτό και κάθε διαπροσωπική αντιδικία ή κάθε μορφή αυτοδικίας είναι απαγορευμένες. 

Το κράτος παράγει βία σε τρεις βασικές μορφές: αμυντική, οργανωτική και σωφρονιστική.

Κυρία έκφραση της αμυντικής βίας είναι η ξενοφοβία, την οποία αναπτύσσει η χάραξη συνόρων. Η αιωρούμενη απειλή του Άλλου, συγκροτεί καλά δομημένες εθνικές ταυτότητες. Η ύπαρξη συνόρων στηρίζει απόλυτα το κρατικό μονοπώλιο της βίας. Οι εσωτερικές αντιμαχίες είναι απαγορευμένες και πρέπει να ρυθμίζονται πάντα με το νόμο του κράτους. Αντίθετα, έξω από τα σύνορα, οι «ξένοι» είναι εχθροί με τους οποίους, αν χρειαστεί να προστατέψουμε το έθνος, μπορεί να κάνουμε πόλεμο και να τους σκοτώσουμε χωρίς σκέψη. Για τους έξω υπάρχει ο στρατός, για τους μέσα η αστυνομία.

Η οργανωτική βία αναφέρεται στη ρύθμιση της κοινωνικής ζωής των ατόμων διαμέσου της γραφειοκρατίας και της προληπτικής καταστολής της αντίστασης διαμέσου θεσμών και κανονισμών πειθαρχίας. Χώρος, χρόνος και πράξη- δηλαδή τα βασικά πεδία της ανθρώπινης δραστηριότητας, διαποτίζονται όλο και βαθύτερα από την οργανωτική βία. Αυτό είναι κάτι που ζήσαμε στο μεδούλι μας τον τελευταίο χρόνο, χάρη στα μέτρα της κυβέρνησης έναντι της πανδημίας.

Η σωφρονιστική είναι ανοιχτή μορφή βίας. Επιβάλει ποινές για την παραβίαση της τάξης, σε ένα κράτος δικαίου η τάξη ορίζεται από τον νόμο. Οι ποινές συνιστάνται σε περιορισμό της ελευθερίας του παραβάτη κι όχι σε σωματική ποινή, γιατί η δεύτερη έχει μικρή διάρκεια και ο παραβάτης μπορεί αμέσως να επαναλάβει την πράξη. Επομένως, η στέρηση της ελευθερίας δράσης θεωρείται ως η πιο αποτελεσματική ποινή. 

Η ηθική, συνήθως, νοείται ως το σύστημα αρχών με το οποίο αντιλαμβανόμαστε τη δικαιοσύνη. Εάν δεχτούμε την ηθική ως το πλαίσιο των όρων συνεργασίας που ορίζουν την ανθρώπινη συνθήκη, τότε δεν συμπίπτει με το νομικό πλαίσιο. Αυτό σημαίνει ότι η ηθική συνδέεται με την νομιμοποίηση της εξουσίας, άρα συνιστά θεοποίηση του θεσμικού δικαίου

Θεωρητικά, το νομικό σύστημα, με εκτελεστικό όργανο την αστυνομία, προασπίζει τον πολίτη από τη βία της κοινότητας και επιβάλλει τιμωρίες στους ενόχους. Παρόλα αυτά, δεν εξηγεί την ανάγκη της ύπαρξής του, ούτε και τους λόγους της αλλαγής ή βελτίωσης του. Δεν εξηγεί αν είναι προϊόν της λογικής ή των συμφερόντων. Όμως πάρα το γεγονός ότι σε πολλές χώρες η νομοθεσία καταργεί τυπικά πολλές κοινωνικές διακρίσεις, στην πραγματικότητα αυτές συνεχίζουν να γίνονται, γιατί είναι μη ορατές και θεμελιώνονται στην κοινωνική ασυμμετρία. 

Φαίνεται από τα παραπάνω ότι η αστυνομία δεν μπορεί να πράξει έξω από τις νομιμοποιήσεις του κρατικού μηχανισμού του οποίου αποτελεί εκτελεστικό όργανο. Όταν λοιπόν αναφερόμαστε σε αστυνομική βία,  δεν μιλάμε για τον εκάστοτε μπάτσο που σήκωσε γκλοπ ένα ωραίο απόγευμα- αλλά για το ίδιο το κράτος που νομιμοποίησε αυτή την πράξη.

Επομένως, για να καταλάβω,  καταδικάζετε την βία απ’ όπου κι αν προέρχεται ή απλώς νιώθετε ασφάλεια όταν την μονοπωλεί το κράτος γιατί έτσι δεν χρειάζεται να διαχειριστείτε το δυσβάσταχτο βάρος της ελευθερίας;

Photography credits: Λούνα

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: